Mnogi se iznenade kada vide da su tokom ljetnih mjeseci temperature u gradovima na sjeveru i u centralnom dijelu Republike Srpske često znatno više nego na samom jugu, u Hercegovini.
Iako je Trebinje “grad sunca” sa najvišom prosječnom godišnjom temperaturom, maksimalni dnevni rekordi ljeti ipak pripadaju Banjaluci, Doboju i Bijeljini.
Evo tri glavna razloga zašto se “sjever grije jače” od juga:
1. Uticaj Jadranskog mora (Prirodni klima-uređaj)
Trebinje je vazdušnom linijom veoma blizu Jadranskog mora. More se sporije zagrijava od kopna i tokom vrelih ljetnih dana djeluje kao ogromni stabilizator temperature. Povjetarac sa mora često ublažava ekstremne vreline na jugu.S druge strane, Semberija i dolina Bosne su duboko u unutrašnjosti kopna. Zemljište u ravnici se ljeti veoma brzo i snažno zagrijava, a kako nema blizine velikih vodenih površina da ga rashlade, temperatura vazduha naglo skače.
2. Reljef i nadmorska visina
Bijeljina leži na svega 90 metara nadmorske visine, dok su Doboj i Banja Luka takođe u kotlinama ili ravnicama na niskoj nadmorskoj visini. Niži predjeli su po pravilu topliji.Hercegovina je krševit i brdovit kraj. Čak i sam grad Trebinje leži na oko 270 metara nadmorske visine, što je skoro tri puta više od Bijeljine. Svaki metar visine znači za nijansu rjeđi vazduh koji se teže zagrijava do ekstrema.
3. Vlaga i strujanje vazduha u kotlinama
Gradovi poput Doboja i Banje Luke nalaze se u kotlinama ili dolinama rijeka gdje je strujanje vazduha ljeti često smanjeno. Kada se vreo vazduh “zarobi” u ravnici ili kotlini, on tu ostaje satima, dodatno se grijući od asfalta i betona. Na jugu, u kršu, stijene se brzo zagriju, ali se zbog stalnog strujanja vazduha toplota rjeđe “koncentriše” u jedan ekstremni vrh kao što je to slučaj u Semberiji.
Zato nije rijetkost da:
Bijeljina mjeri 40°C,
Doboj 39°C,
Banja Luka 38°C,
dok u isto vrijeme Trebinje ima „samo“ 34°C ili 35°C.
Zanimljivost: Iako su ljetni rekordi na sjeveru, Trebinje “pobjeđuje” u jesen i zimu, kada more polako ispušta toplotu i grije jug, dok na sjeveru temperature već uveliko padaju ispod nule.